Haftanın Portresi: Hayri Çoklar

Orhangazi bana göre dünyanın yaşanılacak en güzel ilçelerinden.

Adeta Tanrı’nın kulları için mükafat olarak verdiği cennetin yeryüzündeki bir parçası. Ama kimi zaman insan bu cennet dediğim Orhangazi’den öyle sıkılıyor ki kaçacak yer bile bulamıyorsun.

Sorun Orhangazi’nin kendisinde değil.

Sorun yerel seçim yaklaştıkça yaşanan çirkefliklerde.

Orhangazi’de belediye sistemi kurulduğundan bu yana birçok belediye başkanı gelmiş geçmiş. İyisi ve kötüsü ile hepsi aklındaki tek düşünce olan hizmeti ilçe halkına sunmaya çalışmış.

Vefat edenlere Tanrı’dan rahmet dilerken sağ olanlara da uzun ve sağlıklı bir ömür diliyorum.

Her zaman dediğimiz gibi her şey Orhangazi için ve bu memleket için bir çivi çakanın mekânı cennet olsun.

Yaşımın erdiğince ilçemizde doğduğundan beri yaşayan bir genç olarak efsane diyebileceğim 20 yıllık belediye başkanı M. Turgut Ünlü ve şu an ki başkan Yusuf Korkusuz.

Ben sizlere Orhangazi’de 1973–1977 yılları arasında Belediye Başkanlığı yapmış olan bir isimden bahsetmek istiyorum.

Hayri Çoklar.

Hepimizin tanıdığı ve benim şahsen bir baba gibi sevdiğim saygı duyduğum ve kendisinden çok şey öğrendiği öğreneceğim bir isim.

Keza amcadan gelen bir şey mi bilmiyorum ama en an onun kadar saygı duyduğum iki isimde aklıma geliyor.

Birisi Orhangazi Ticaret ve Sanayi Odasının çok değerli başkanı Çetin Çoklar. Diğer ise benimde öğretmenim olan değerli Beden Eğitimi Öğretmenim Metin Çoklar.

Her ikisi de alanında gerçekten ilçemize bir şeyler vermek için çalışan değerli isimler.

Evet Hayri Çoklar diyorduk.

Söyler misiniz bana hangi belediye başkanı kanalizasyon sistemini yaparken kazma kürek elinde çalışır.

Görüyoruz şimdi.

Araç sürüsü ile gezmekler bir yere giderken önceden sanki bomba varda onu aramaya giden kalabalık bir gurup falan.

Neyse ben size Hayri amcamdan bahsetmek istiyorum.

Hayri Çoklar adı, Orhangazi’de yaşayan herkes için oldukça tanıdıktır. 1973-1977 arası Orhangazi Belediye Başkanlığı görevini yürüten Hayri Çoklar alçakgönüllü, kibar ve cana yakın kişiliği ile gönüllerde ayrı bir yer edinmiştir.

1930 Orhangazi doğumlu Hayri Çoklar Yugoslavya’nın Siyanitsa kesiminden gelmiş bir göçmen ailenin çocuğudur. Ailesi Orhangazi’de yerleşmiş; günümüze kadar da yaşamını burada sürdürmüş kök ailelerden biridir.

Orhanbey İlkokulu’nu bitiren Hayri Çoklar; esnaf olarak yaşamını sürdürmüştür. Kayıtlarda “ayakkabıcı” olarak yer alan Hayri Çoklar; aynı zamanda “Orhangazi Esnaf ve Sanatkarlar Odası” ile “Orhangazi Avcılar Kulübü”nün de kurucuları arasında yer almaktadır.

Hayri Çoklar, siyasetçi kimliğinden önce sanatçı kimliği ile tanınmış; bağlama çalarak Halk Eğitim Merkezi çalışmalarında ve dost meclislerinde saygın bir yer edinmiştir. Bağlama ile dostluğu son yıllarda sürmese de bir zamanlar ününün ta İstanbul’a kadar uzandığı bilinmektedir. Yalova Halkevi’nde de uzun süre bağlama çalışmalarına katılmıştır.

Hayri Çoklar’ın bir başkanı yönü de sporculudur. Gençlerbirliği spor kulübünde uzun yıllar futbol oynamış, takım kaptanlığı yapmış; futbolu bırakmasının ardından kulüp başkanı olarak da uzun bir süre hizmet vermiştir.

Hayri Çoklar’ın en belirgin siyasi özelliği zamanın tek lideri olarak fırtınalar estiren Belediye Başkanı Hüsnü Tozkoparan ve Demokrat Parti ile karşıt cephelerde yer almasıdır. İlk siyasete Hürriyet Partisi içinde atıldığı, Demokratik Parti ile de zaman zaman dolaylı ilişkileri olduğu halde; Belediye Başkanlığı seçimine bağımsız olarak katılmış; hiç kimsenin ummadığı bir başarı göstererek Hüsnü Tozkoparan’ın 1955’ten beri süren “krallığı’na 1973’te son vermeyi başarmıştır.

Hayri Çoklar 1973’te belediye başkanlığı görevine getirilir. . AP siyasetine damgayı vurmuş, Orhangazi deyince ilk akla gelen bir ismi Hüsnü Tozkoparan‘dan belediye başkanlığını devralmak.1973’te Hüsnü Tozkoparan AP(Adalet Partisi)’den Mahir Örgün CHP den ve Hayri Çoklar da bağımsız aday. İki isim arasından sıyrılıp bir dönem belediye başkanlığını kazanmıştır.

Bir dönem Belediye Başkanı olarak görev yapan Hayri Çoklar; 1977’de görevini Şevket Durmuş’a bırakır. Bu kez ayakkabıcılığa yeniden dönmez. Bunun yerine Asil Çelik Fabrikası’nda çalışmaya başlar. Asil Çelik’teki 9 senelik görevi sonrası emekli olan ve tam 17 yıldır göl kıyısını mekan tutan, ihtiyaçlarına, konuklarına cevap verebilecek donanıma sahip barakasında vakit geçiren, canı sıkıldıkça Orhangazi’ye gelip, eşiyle, dostuyla birlikte günlerini geçirir.

Hayri Çoklar şimdilerde 78 yaşında. İkisi kız, biri erkek üç çocuk ve torun sahibi, iyi bir aile babası olarak bilinmektedir.

Sosyal bir insan olmanın ötesinde 1973-1977 arası Orhangazi Belediye Başkanlığı görevini yürüterek Orhangazi’ye birçok yeniliğin gelmesini sağlayan isimdir.

Çok değişik yönleri var Çoklar’ın başkanlık dönemi içinde yanında çalışanlarla çok iyi bir ilişki içinde olmuş; Orhangazi halkıyla bire bir ilişki kurmayı başarmıştır. Yanında çalışanlar onu hep abi olarak bilmiştir. Her isteklerini rahatlıkla anlatabilmiş, sevinçlerini ve üzüntülerini çekinmeden paylaşmışlardır. 

Hayri Çoklar’ın bir başka özelliği de Kore Gazisi olmasıdır. Askerliğini 1953-1954‘te Kore’de tamamlar. Gaziler Derneği’nin üyeleri arasında yer almaktadır. Yine Kore Savaşı anılarını doyumsuz güzellikte anlatan bir üslubu vardır.

Belediye başkanlığı yıllarında bir çok hizmete öncülük eden Hayri Çoklar; zamanın Bursa Valisi Sedat Tolga ile bir araya gelmiştir. Orhangazi Kaymakamı Fahri Büktel ve Muzaffer Güzelant’la sıcak ilişkileri olmuş; birçok ortak hizmete imza atmışlardır. Sayısız dernekte yöneticilik yapan Hayri Çoklar,hayatında siyaset yapmadan siyasete atılanlardan. Kolay değil 1955-1973 arası belediye başkanlığı yapmış DP ve Şevket Durmuş’a bırakınca Asil Çelik’e geçti ve dokuz yıl sonra emekli oldu. Bir zamanlar bağlama çalardı. Gençlik yıllarının müzik sevgisini daha sonraki yıllarda doğa sevgisi ve avcılık merakı almıştır. Bu nedenle Orhangazi Avcılar Derneği’nin kurucuları arasında yer almış, bir süre başkanlığını yapmıştır.

Bu gün sizlere bu güzel insanı anlatmak istedim.

Umarım bir hata etmedik.

Başlıkta Böyle Belediye Başkanı var mı?...  diye sordum.

Bana göre yok.

Hayri Çoklar amcama bir kez daha saygılarımı yollarken ellerinden öperek uzun ömür diliyorum.

Kalın sağlıcakla…